Na ndiqni :

Ekonomia

​ASK: Norma vjetore e inflacionit në maj 2021 ishte 2 për qind

Postuar


Indeksi i tërësishëm i harmonizuar i çmimeve të konsumit pësoi rënie në një mesatare prej 0.2 për qind në maj 2021, krahasuar me muajin paraprak, ka bërë të ditur sot Agjencia e Statistikave të Kosovës (ASK) në raportin më të ri mbi çmimet e konsumit.

Një gjë e tillë ka ardhur si pasojë e rënies së çmimeve të konsumit te nëngrupet e COICOP-it: perime (-6.6%); pije alkoolike (-1.0%); shërbime për transport (-2.2%) “rënie e çmimeve të biletave të transportit ajror”, me një ndikim të përbashkët të këtyre nëngrupeve prej minus 0.3%.

Ngritje e çmimeve ka pasur te nëngrupet e COICOP-it: vajra dhe yndyra ushqimore (3.2%); pemë (1.3%); karburantet dhe lubrifikantët për pajisjet e transportit personal (0.8%), me një ndikim të përbashkët të këtyre nëngrupeve me 0.1 për qind.

Norma vjetore e inflacionit e matur në muajin maj 2021 krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar ishte 2 për qind, si pasojë e ngritjes së çmimeve të konsumit te nëngrupet e COICOP-it: bukë dhe drithëra (1.6%); vajra dhe yndyra ushqimore (23.2%); pije alkoolike (1.8%); duhan (4.5%) etj.

Rënie e çmimeve ka pasur te nëngrupet e COICOP-it: qumësht, djathë dhe vezë (-1.3%); pemë (-16.1%); energji elektrike (-10.6%) (zbritja e çmimit të energjisë elektrike ka ardhur nga zbatimi i Ligjit për Rimëkëmbje Ekonomike, COVID-19 për periudhën janar – maj 2021, pajisjet telefonike dhe të telefaksit (-4.0%), me një ndikim të përbashkët me minus 0.7% në IHÇK.

Komentet
VAZHDO TA LEXOSH
Advertisement

Ekonomia

Prezantohet masa 1.2: Mbështetja për të punësuarit e formalizuar të Pakos së ringjalljes ekonomike

Postuar

Nga


Ministri i Financave, Punёs dhe Transfereve Hekuran Murati sot ka marrë vendim për përcaktimin e kritereve dhe kushteve lidhur me operacionalizimin e masës 1.2 Mbështetja për të punësuarit e formalizuar të Pakos së ringjalljes ekonomike.

Njëra ndër masat kryesore të pakos është formalizimi i ekonomisë dhe mbështetja e të punësuarve. Për më tepër, kjo masë shërben si një tjetër instrument në luftimin e efekteve negative të pandemisë, e cila qartazi ka vënë në pah rëndësinë e formalizimit dhe pagimit të kontributeve pensionale.

Përmes masës 1.2, secilit prej të punësuarve të rinj do t’u paguhen kontributet pensionale në vlerë 10% të pagës bruto, duke filluar nga korriku 2021 e deri në qershor 2022. Kusht për subvencionim është që punëtori të mos figurojë si i punësuar në deklaratën e muajit qershor 2021.

Për të përfituar nga subvencioni, punëtorët e ri duhet të deklarohen nga punëdhënësi në deklaratën e rregullt mujore që dorëzohet në sistemin elektronik EDI të ATK-së, duke filluar nga data 1 gusht 2021 (për periudhën tatimore korrik 2021). Pasi të jetë bërë deklarimi, punëdhënësi duhet të plotësojë formularin për subvencionim, po ashtu përmes sistemit EDI.

Aplikimi për subvencion nga Masa 1.2 do të mund të bëhet deri më datë 15.10.2021. Për hapjen dhe udhëzuesin e aplikimit, Ministria e Financave, Punës dhe Transfereve do të njoftojë publikun gjatë ditëve në vijim, thuhet në komunikatë.  

Komentet
VAZHDO TA LEXOSH

Ekonomia

​Qeveria parashikon rritje ekonomike 10 përqind, ekonomistët pesimistë

Postuar

Nga


Përkundër që me rishikim të buxhetit 2021 është paraparë norma e rritjes ekonomike 7.9 përqind, tashmë të dhënat e fundit zyrtare nga qeveria flasin për një rritje edhe më të lartë, deri në 10 përqind. Por njohës të ekonomisë vlerësojnë se mundësitë për realizimin e një norme të madhe ekonomike nuk ekzistojnë, veçse nëse ndodhin investime të mëdha miliardëshe. Po ashtu edhe FMN nuk ka paraparë një rritje më të madhe se 6 përqind.

Ministrja e Ekonomisë Artane Rizvanolli thotë për KosovaPress se projeksioni i rritjes ekonomike prej 7.9 përqind nga ana e Ministrisë së Financave është rritur edhe më tej.

Sipas saj, kjo ka ndodh për shkak se janë shënuar rezultate shumë më të mira sesa që janë pritur në të hyra buxhetore, qarkullim të bizneseve, eksport, import dhe konsum. Andaj shton se presin që rritja ekonomike sivjet të arrijë rreth 10 përqind

“Me kënaqësi e them që projeksioni i rritjes ekonomike prej 7.9 përqind nga ana e Ministrisë së Financave ndërkohë është rritur edhe më tej, tani më presim që rritja ekonomike të arrijë sipas projeksioneve gjithmonë, sivjet të arrijë 10 përqind. Ky është projeksioni i fundit, projeksioni mund edhe të ndryshojnë me kalimin e kohës derisa të dhënat rifreskohen. Arsyeja për këtë rifreskim kanë ndodhur përshak se në këta muaj të vitit që kanë kaluar ne kemi shënuar rezultate shumë më të mira sesa që kemi pritur edhe në eksport, në import, konsum edhe në qarkullimin e të firmave, të hyrave buxhetore të inkasuar, do të thotë të gjithë indikatorët që i kemi deri tani tregojnë që rimëkëmbja ekonomike do të jetë shumë më e shpejtë sesa që është pritur për këtë vit”, deklaron Rizvanolli.

Drejtori ekzekutiv i Odës Ekonomike Amerikane, Arian Zeka thekson për KosovaPress se projeksioni i rritjes ekonomike nga Qeveria mund të arrihet nëse nxiten aktivitetet ekonomike dhe investimet e huaja.

Përveç kësaj, Zeka thotë se kërkohen veprime konkrete nga qeveria, edhe për mbështetjen e vazhdueshme për ndërmarrjet të cilat kanë pësuar gjatë pandemisë Covid-19.

“Për mos tingëlluar pesimist gjithmonë është reale, gjithmonë është e mundur, por megjithatë duhet të shihet në veprime konkrete, dhe njëra prej këtyre veprimeve është përkrahja e vazhdueshme për ndërmarrjet të cilat janë goditur gjatë këtij viti të kaluar, por jo vetëm. Në të njëjtën kohë edhe përmirësimi i ofertës për investitorë të huaj. Gjetja e mënyrës dhe bindjes për investitorë nga diaspora që të investojnë në vendin tonë ashtu edhe investitorëve të tjerë të huaj në të njëjtën kohë, edhe krejt për fund meqenëse është aspekt i rëndësishëm i zhvillimit ekonomik të vendit, është që edhe projektet e investimeve kapitale e infrastrukturore meqenëse këtu nuk ka pasur nga qeveria e re. Kështu që nëse kombinohen të gjitha këto elemente, rritja e aktivitetit ekonomik të sektorit të brendshëm, nxitja e investimeve të jashtme përfshirë këtu edhe investimet nga diaspora dhe vazhdimi i investimeve publike, atëherë natyrisht që kjo normë e rritjes ekonomike e paraparë nga qeveria nuk është diçka që nuk mund të arrihet”, thekson Zeka.

Edhe Visar Vokrri, drejtor programor në Institutin Riinvest nuk beson që ekonomia e Kosovës të rritet 8 përqind e më shumë.

Vokrri për KosovaPress ka thënë se vetëm projeksionet e FMN-së mund të jenë reale.

“Unë, nuk besoj që dikush mund të pret që ekonomia e Kosovës të rritet me 7 ose 8 përqind për këtë vit. I besoj më shumë institucioneve financiare ndërkombëtare si Fondi Monetar Ndërkombëtar apo banka botërore. Kështu që pritjet e mia janë në linjë me këto projeksione. Po besoj që do të kemi rritje, rritja do të jetë rreth 4.5 përqind, të shohim deri në fund të viti, por gjithsesi se këto profesione janë të mbështetura në supozimin që nuk do të kemi masa të tjera restruktive apo mbyllje tjetër gjatë këtij viti të cilat të do mund ta pengonte rritjen”, thotë Vokrri.

Po ashtu edhe profesori universitar Musa Limani thotë se dëshira e qeverisë dhe të gjithëve është që të arrihet një normë sa më e lartë e zhvillimit ekonomik, por mundësitë për realizimin e asaj norme të madhe nuk ekzistojnë.

“Atë që e ka propozuar qeveria prej 7.9 përqind, unë mendoj se nuk mund të realizohet duke pasur parasysh gjendjen faktike të ekonomisë së Kosovës. Prandaj, lidhur me këtë do të thosha se dëshirat janë diçka tjetër kurse mundësitë janë diçka tjetër. Dëshira e të gjithë neve dhe qeverisë është që të realizojmë një normë sa më të lartë të zhvillimit ekonomi, mirëpo mundësitë për realizimin e një norme të madhe nuk ekzistojnë. Janë të përkufizuara. Për me arritur një dinamikë dhe normë të lartë të zhvillimit ekonomik nevojiten investime shumë të mëdha, do të thotë me miliarda… Sugjeroj që qeveria të orientohet kryesisht në tërheqjen e investimeve të huaja direkte”, shprehet Musa.

Ndërsa profesori tjetër universitar Muhamet Sadiku thotë se që të ketë vendi një normë kaq të madhe ekonomike, kërkohet një angazhim i jashtëzakonshëm i Qeverisë në aspektin ekonomik.

Sadiku shton se Kosova gjithnjë është e renditur në fundin e shteteve në Evropë për zhvillim ekonomik.

“Janë vlerësimet makro ekonomike se Kosova duhet të kaloj në mbi 7-8 përqind të rritjes ekonomike, mirëpo që të arrihet kjo kërkohet një angazhim i jashtëzakonshëm në qeverisëse për këto procese… Varfëria dhe papunësia janë armiqtë më të mëdhenj të zhvillimit ekonomik të Kosovës. Kosova ka nevojë që përfitimet ekonomike t’u shpërndahen të gjithëve, edhe atyre që janë në varfëri dhe të papunë”, thotë ai.

Në anën tjetër në FMN thonë se nisja e procesit të vaksinimit të qytetarëve në Kosovë kundër sëmundjes COVID-19 dhe ardhja e qytetarëve të cilët jetojnë jashtë vendit mund të çojë në rritje ekonomike deri në 6 për qind brenda vitit 2021.

 

Komentet
VAZHDO TA LEXOSH

Ekonomia

ATK-ja lejon konkurrencë të pabarabartë ndërmjet bizneseve, mbi 13 mijë sosh pa arka fiskale

Postuar

Nga


Administrata Tatimore e Kosovës ka ngecur në pajisjen e bizneseve me arka fiskale, gjë që ka quar në një konkurrencë jo të barabartë ndërmjet bizneseve që zhvillojnë aktivitete ekonomike, si dhe mundësinë e evazionit tatimor.

Edhe më tutje, po vazhdon të mbetet sfidë për ATK-në fiskalizimi i plotë i të gjitha bizneseve që i plotësojnë kriteret për fiskalizim.

Numri i bizneseve që nuk janë të fiskalizuara, mirëpo sipas legjislacionit në fuqi kërkohet të pajisen me arka fiskale, në fund të vitit 2020 ishte 13,802 sosh, shkruan .

Kjo është evidentuar në Raportin e Auditimit për Pasqyrat Financiare të ATK-së për vitin 2020, i cili është hartuar nga Zyra Kombëtare e Auditimit.

Udhëzimi Administrativ nr. 02/2018 për shfrytëzimin e pajisjeve elektronike dhe sistemeve fiskale, specifikon se të gjithë personat që bëjnë furnizime të mallrave dhe/ose shërbimeve në objektet, njësitë ose vendet të cilat mund të jenë në qasje të publikut, janë të obliguar që të shfrytëzojnë pajisjet elektronike fiskale (PEF) dhe pajisjet tjera të obligueshme për regjistrimin dhe vërtetimin e furnizimit të mallrave dhe shërbimeve.

Më tutje, aty sqarohet se personi të cilit i referohet obligimi i përcaktuar dhe i cili njëkohësisht kryen edhe aktivitete që nuk janë të përjashtuara ose të liruara nga detyrimi i regjistrimit përmes arkës fiskale dhe të transferimit të të dhënave përmes terminalit te serveri i ATK-së, do të jetë i obliguar që çdo qarkullim individual gjatë kryerjes së këtyre aktiviteteve të regjistrojë përmes arkës fiskale si dhe t’i transferojë të dhënat përmes terminalit në server të ATK-së.

Auditori ka theksuar se, sipas zyrtarëve përgjegjës, ATK në vazhdimësi ka pasur probleme në realizmin e këtij projekti duke pasuar parasysh rrethanat dhe ekonominë e Kosovës dhe rezistencën e vazhdueshme të bizneseve për pajisjen me arka fiskale. Ndërkaq në vitin 2020, situata me pandeminë veçse e ka rënduar edhe më shumë këtë proces.

“Mos pajisja e tatimpaguesve me PEF e rrit rrezikun për mungesën e informatave gjatë veprimtarive ekonomike si dhe mundësinë e evazionit tatimor. Gjithashtu, kjo rezulton me një konkurrencë jo të barabartë ndërmjet bizneseve që zhvillojnë aktivitete ekonomike”, ka theksuar auditori, i cili i ka rekomanduar drejtorit të përgjithshëm se duhet të sigurojë se të gjitha bizneset të cilat i plotësojnë kriteret për fiskalizim do të pajisen me pajisjet elektronike fiskale (PEF) konform kërkesave ligjore.

Komentet
VAZHDO TA LEXOSH

Trendet e Momentit